zelfstandig ondernemen bij het uwv, beter van niet

28 mei Zelfstandig ondernemen met een WW uitkering??

We hebben in Nederland een bijzonder sociaal vangnet voor mensen die zonder werk (komen te) zitten. Het UWV is de instantie die je daar dan bij kan helpen. In ruil voor vier keer per maand solliciteren op willekeurige banen en het bijwonen van een aantal verplichte trainingen en groepssessies, krijg je maandelijks een bedrag op je rekening gestort. Tevens biedt het UWV, met inachtname van een flink aantal regels, de mogelijkheid om te beginnen met zelfstandig ondernemen met ‘behoud’ van een WW uitkering. Op het eerste oog lijkt dit een fundament vanwaaruit mensen weer kunnen gaan groeien en werken aan zichzelf en het werk dat ze graag willen doen. Helaas blijkt dit in de praktijk meer een remmend proces te zijn dan dat het ondernemerschap stimuleert. Veel van de deelnemers aan de Wonderlijk Werken trainingen, zitten in de WW en volgen het UWV traject op weg naar nieuw (en hopelijk zinvol) werk. En in plaats van dat dit traject ze steun biedt, slaat het vakkundig bijna alle zin tot ondernemen uit de potentiële ondernemers. Reden voor ons om dit verder uit te zoeken.

Ik ben namelijk van mening dat het UWV met het pakket aan regels, met het verplicht plannen schrijven en met gesprekken vanuit de ‘ja maar‘ mindset die kennelijk horen bij het aanspraak kunnen maken op een WW uitkering, juist een plafond opwerpt dat mensen niet alleen tegenhoudt maar zelfs lam slaat en ontmoedigt om überhaupt nog maar iets te gaan doen, laat staan te gaan ondernemen. Laat me uitleggen waarom wij hier, bij wijze van grote uitzondering, ons blog gebruiken om vuur te spugen in plaats van de gebruikelijke portie inspiratie die je van ons gewend bent.

Tijdens onze trainingen werken we met veel mensen die werkloos zijn en in de WW zitten. Hierdoor hebben we vele malen uit eerste hand gehoord wat het is en hoe het voelt om opgesloten te zitten in het vangnet dat WW heet. Zinloze gesprekken, weinig meedenkende medewerkers en onzinnige trainingen waar je met minder energie vandaan komt dan waarmee je ernaartoe ging. Afgelopen week na weer een coachingsgesprek met iemand in de WW met prachtige plannen en de juiste talenten om ze waar te maken maar volledig lamgeslagen door het UWV vond ik het tijd om op onderzoek uit te gaan en in de pen te klimmen.

In een progressief en innovatief handelsland als Nederland zou je verwachten dat een instantie als het het UWV startende ondernemers zou stimuleren en ondersteunen in hun poging om een succesvol bedrijf te starten. Na het lezen van de misse van het UWV was ik nog enigszins hoopvol gestemd:

“Het is onze missie om verschil te maken door werken voor mensen te bevorderen. Als werken onmogelijk is, zorgen we snel voor inkomen. We bieden nieuw perspectief om werken en deelname aan de maatschappij te bevorderen. We interesseren ons in klanten en behandelen ze met respect. Met de belofte ‘Werk boven uitkering’ zijn we helder over onze beloften én verwachtingen.”

Helaas pakt zowel de werkwijze als het resultaat in de praktijk iets anders uit. Ik werd door iemand gewezen op de online training die je als zelfstandig ondernemer verplicht moet volgen bij het UWV. Daar waar je zou verwachten dat tijdens deze training slimme tips en trucs voor de startende ondernemer aanbod komen gaat het slechts over de enorme hoeveelheid regels die het UWV hanteert bij het starten van een bedrijf. Dit document is de samenvatting van deze zogenaamde ‘training’ en het huilen stond me nader dan het lachen bij het doorlezen ervan. Ik heb de drie meest belachelijke regels uit het document hieronder uitgelicht en even toegelicht:

      1. GEEN BEDRIJFSACTIVITEITEN
      Als u plannen heeft om te starten als zelfstandige vanuit de WW, maar nog twijfelt of uw plannen wel haalbaar zijn, dan kunt u aan UWV toestemming vragen voor een onderzoeksperiode. Tijdens de onderzoeksperiode heeft u maximaal 6 weken tijd om voor uzelf te bepalen of u wel of niet kunt starten als zelfstandige. Uw uitkering loopt deze periode door en heeft u geen sollicitatieplicht. Tijdens de onderzoeksperiode geldt een belangrijke spelregel. U mag de onderzoeksperiode niet gebruiken voor bedrijfsactiviteiten. Doet u dat wel, dan is het gevolg dat de onderzoeksperiode eindigt en u vanuit de WW direct start als zelfstandige.
      .
      Dit druist rechtstreeks in tegen zo’n beetje alles wat ik geloof. Vanzelfsprekend heb je tijd nodig om je bedrijf op te zetten en voor te bereiden maar klant contact is de enige manier om te valideren of jouw plannen kans van slagen hebben. Er is geen enkel bedrijfsplan dat het eerste contact met een klant heeft overleefd. Het is van essentieel belang om vroeg in het brainstormproces juist erop uit te gaan en bedrijfsactiviteiten te ondernemen, zo leren ondernemer en klant sneller en beter of het idee een kans van slagen heeft. En dat precies die optie wordt door het UWV in deze cruciale fase juist ontmoedigt wordt, vind ik ongelofelijk.

 

      2. URENKORTING
      De urenkorting houdt in dat alle uren die u als zelfstandige aan uw bedrijf besteedt tijdens uw recht op WW blijvend worden gekort op uw uitkering. U geeft aan UWV alle uren door die u besteedt aan uw onderneming. Dit zijn: • directe uren die u werkt voor een opdrachtgever en kunt factureren; • indirecte uren die u besteedt aan uw onderneming, zoals reistijd of het verbeteren van uw website.
      .
      Het klinkt als een voordeelregel omdat het woord korting erin zit maar in dit geval bepaalt het UWV dus volledig wat ondernemers met behoud van WW met hun tijd mogen doen, ook met hun vrije tijd! Wij hebben onze bedrijfjes altijd op gezet naast een reguliere (of een part time) baan, in onze eigen tijd! Van eigen tijd is dus geen sprake meer als je eenmaal zelfstandig gaat ondernemen met een WW uitkering. Elke poep of scheet die je laat in de richting van de bedrijf wordt je geacht te melden en deze tijd wordt je gekort op je uitkering. Wat een rare interpretatie van de zin ‘met behoud van uitkering’. Je behoud dus helemaal niks maar geeft er wel al je tijd voor op.

 

    3. BELANGRIJKE ZAKEN OM UW KANSEN TE VERGROTEN
    Tot slot informeert u UWV over belangrijke zaken zoals ziekte, vakantie, etc. UWV wil op deze manier uw kansen op succes als zelfstandig ondernemer vergroten.
    .
    Ik weet niet precies waar ik moet beginnen om uit te leggen hoe belachelijk deze zin is en het feit dat hij op deze wijze in het startersdocument van het UWV staat. Er zijn zo ontzettend veel manieren waarop je de kansen op succes van zelfstandig ondernemers kunt vergroten (bijvoorbeeld door een gratis presentatie over het business model canvas, inspirerende videos, slimme boekentips en nog veel meer) maar iemand dwingen om zicht te melden wanneer je ziek bent of op vakantie gaat horen daar beslist niet bij, wat een onzin!

.
Samengevat
Kort samengevat komt het er dus op neer dat als je besloten hebt om te gaan ondernemen met behoud van uitkering, wat een spannende en tijdrovende stap is met veel financiële onzekerheid en tijdsdruk, het UWV zegt:

  • Je mag nog geen contact hebben met klanten tijdens de eerste zes weken, doe je dat wel, weg uitkering
  • Ieder uur dat je in je bedrijf investeert (ook in je vrije tijd) gaat af van je WW
  • Het UWV ziet zaken als het melden van vakantie en ziekte als belangrijke parameters om het succes van je onderneming te vergroten

Hoe je als organisatie met een dergelijke missie deze drie punten met droge ogen op kunt nemen in het eerste document dat mensen ontvangen als ze besluiten te gaan ondernemen is mij een raadsel. Wellicht heeft de overheid het UWV de opdracht meegegeven om mensen het zelfstandig ondernemen zoveel mogelijk te ontmoedigen. Wij raden iedereen die werkloos is en wil gaan ondernemen in ieder geval aan omdat vooral onder de radar van het UWV te doen. Wie denken ze bij het UWV wel dat ze zijn om zo je leven te kunnen bepalen? Ja je krijgt een uitkering van de staat en ja dat wordt betaald van andermans belastinggeld maar om op dergelijke wijze iemands leven te bepalen en daarmee vele dromen in de kiem te smoren gaat mij echt veel te ver. We hebben juist meer dromers en doeners nodig om onze ‘economie’ een positieve impuls te geven op basis van een zinvolle bijdrage leveren, iets dat iedereen in zich heeft. Het gaat om het stimuleren van dromers en doeners die met hun succesvolle bedrijven weer voldoende teruggeven aan de samenleving, zowel door het betalen van belasting als met de diensten producten die ze aan willen bieden. Graag zou ik het UWV dan ook op willen roepen om te stoppen met deze onzinnige benadering en verder te kijken dan de digitalisering van de diensten en processen en zich weer te focussen op de mensen, mogelijkheden en kansen in plaats van urenkorting en andere onzinnige regels. Ben je het met ons eens? Deel dit bericht dan zoveel mogelijk en laat ook onder dit bericht weten wat jij hiervan vindt! Alvast bedankt!

WW
Heb je nou helemaal tot hier gelezen en zit je in de WW en wil je een bedrijf starten? Bij ons kun je altijd terecht voor een gratis coachingsgesprek en ontvang je altijd 25% korting op onze trainingen. Dat de afkorting van onze bedrijf dan toevallig ook WW is wel niet zeggen dat wij dezelfde regels hanteren:) Wij helpen je graag vooruit en werken voor je in plaats van tegen je.

Steven
szwerink@gmail.com

Steven heeft nog nooit full-time gewerkt en is ook niet van plan dat ooit te gaan doen. Wel reist hij samen met Diana full-time de wereld rond en denkt en schrijft hij veel over thema's als geld, tijd, werk, bezit en ondernemerschap.

4 Reactie's
  • Lydie van Santen
    Geplaatst op 11:39h, 28 mei

    Thanks voor deze blog Steven! Ik probeer uit de handen van het UVW te blijven, dit is weer een reden erbij. Wie weet zoek ik binnenkort eens contact om een idee qua ondernemen met je te bespreken 🙂 Groet uit Finland!

  • Yvonne
    Geplaatst op 16:51h, 28 mei

    Hi Steven,

    Als ervaringsdeskundige wil ik graag op je stuk reageren. Hoewel je een aantal goede punten aanhaalt, ben ik het namelijk niet in alle opzichten met je eens.

    Ongeveer anderhalve maand geleden heb ik enkele malen contact gehad met het UWV, omdat ook ik mijn eigenlijk onderneming wilde starten vanuit de WW. Dit contact is altijd goed verlopen. In het begin waren er veel dingen onduidelijk voor me, maar door de verplichte training voor starters waaraan je refereerde, heb ik een helder beeld gekregen van de mogelijkheden. Misschien is de naam ‘training’ niet helemaal handig gekozen en creëert het verkeerde verwachtingen, maar dit neemt niet weg dat het goed is om van alle regeltjes op de hoogte te zijn. Dan weet je namelijk precies hoe je daar het beste mee en omheen kunt werken ;-). Het voorkomt ook dat je volop aan de slag gaat met dingen waardoor je je uitkering zou kunnen verliezen. Niet handig. Vandaar dat ik het goed vind dat de training verplicht is gesteld.

    Klantcontact tijdens de onderzoeksperiode kan van grote waarde kan zijn. Dat ben ik helemaal met je eens. Klantcontact is echter niet verboden en het wordt zeker niet ontmoedigd. Het wordt zelfs aangemoedigd! Er wordt van je verwacht dat je brancheonderzoek gaat doen, dat je contact zoekt met mensen die al doen wat jij wilt gaan doen en dat je met potentiële klanten in gesprek gaat. Er mag echter nog geen sprake zijn van acquisitie. Kortom: je mag wel klantcontact hebben, je mag er alleen nog geen geld mee verdienen. Na die zes weken kun je de contacten die je hebt opgebouwd wel mooi gebruiken voor je acquisitie!

    Ik heb ervoor gekozen om geen gebruik te maken van de onderzoeksperiode, maar voor de startersperiode te gaan. De andere mogelijkheid om voor urenkorting te kiezen vind ik net als jij ridicuul. Hoewel ik in een pro-actieve bui al een KvK-registratie had gedaan, werd mijn startersperiode zonder problemen gehonoreerd. Ook het ondernemingsplan dat ik had geschreven werd meteen goed bevonden, waardoor ik binnen anderhalve week van het UWV ‘af was’. Misschien heb ik de ‘goede’ personen getroffen bij het UWV, ik weet het niet, ik heb in ieder geval geen problemen met ze gehad. Ik snap je frustratie met de vele regeltjes, maar daar kan het UWV ook niets aan doen. Don’t shoot the messenger ;-).

    Als je meer wilt weten of zin hebt in een beetje discussie maak ik met liefde een Skype-afspraak met je :-). Lijkt me leuk!

  • Nelleke Meijer
    Geplaatst op 17:56h, 28 mei

    Ik denk dat het verstandig is om het artikel wat te nuanceren, want jullie schetsen het wel héél kortizchtig en negatief.

    De documentatie en de trainingen van het UWV zijn inderdaad om te huilen.. Ze lijken er vanuit te gaan dat elke Nederlander het IQ van een baksteen heeft. Maar bedenk ook, dat ze één brok informatie moeten leveren die voor álle lagen van de bevolking te begrijpen moet zijn. Dus ook voor de mensen die daadwerkelijk het IQ van een baksteen hebben. Dat heeft logischerwijs enige frustraties bij hogeropgeleiden tot gevolg. Ook bij mij.

    Het ‘verplicht plannen schrijven’: ik heb één ondernemingsplan moeten schrijven waaruit zou moeten blijken dat ik straks mijn brood kan verdienen als zelfstandig ondernemer. Als je niet vanuit de ww als zzp’er zou starten zou je óók een ondernemingsplan moeten schrijven, dus wat is precies het probleem? En al zou het niet ‘moeten’, dan nog is het verstandig om na te denken over je onderneming en alles wat daarbij komt kijken.

    Wat betreft het eerste punt “Geen bedrijfsactiviteiten”: klopt. Maar bij mogelijke klanten informeren of er interesse is in jouw dienst, hoort volgens het UWV gewoon bij marktonderzoek. Wat weer onderdeel is van het verplichte ondernemingsplan. Hoe weet je anders of er vraag is naar je dienst en of je onderneming levensvatbaar is? Je mag inderdaad geen offertes versturen, maar een open en oriënterend gesprek voeren in het kader van marktonderzoek is geen probleem. Dit zijn overigens de woorden van mijn zzp-contactpersoon bij het UWV.

    Wat betreft het tweede punt “Urencriterium”: dit is één van de mogelijkheden ja.. Je kan dan ook beter kiezen voor de Startperiode. Je mag dan zoveel (of weinig) werken als je zelf wilt en enkel inkomsten uit loondienst dien je maandelijks door te geven. Al zou ik €10.000 in de maand verdienen en/of 240 uur per maand werken, ik behoud mijn (met 29% gekorte) uitkering. Ik hoef geen uren of inkomsten (gerelateerd aan mijn onderneming) door te geven aan het UWV. Als je helemaal niets meer met het UWV te maken wilt hebben, heb je trouwens ook altijd nog de keuze om je uitkering volledig stop te zetten. Kortom: er zijn 3 opties om vanuit de ww te starten als zzp’er en jullie lichten er één uit, waardoor er een erg vertekend beeld wordt geschetst.

    En dan nog even het derde punt “Belangrijke zaken om uw kansen te vergroten”: ik vind het een beetje kinderachtig om dit ene zinnetje uit te lichten (en vervolgens jullie eigen materiaal te promoten). Ik ben het er mee eens dat de redenatie van het UWV nergens op slaat, maar je kan ook op elke slak zout leggen!

    Jullie roepen mensen op om buiten de radar van het UWV te gaan ondernemen? Geef dan ook eventjes aan dat dit fraude is en dat je daarmee dus ook het risico loopt dat je je (volledige) uitkering in mag leveren zodra het bij het UWV op de radar komt.

    Mijn eigen ervaring? In een paar uurtjes heb ik mijn ondernemingsplan geschreven, de week erop ben ik naar het UWV gegaan om dit door te nemen en een uurtje later stond ik buiten met akkoord om te starten. Ik werk nu vier maanden als zelfstandig ondernemer en dit bevalt me opperbest. De enige connectie die ik nog met het UWV heb is het maandelijks bevestigen dat ik €0,- uit loondienst heb verdiend, waarna ik na een paar dagen netjes mijn uitkering ontvang.

    Nogmaals: nuanceer alsjeblieft dit artikel, want in mijn ogen zijn júllie nu degenen die ondernemen vanuit de ww sterk ontmoedigen. Erg jammer, want zoals je ziet kan het ook gewoon goed uitpakken.

  • Rob
    Geplaatst op 10:20h, 02 juni

    Hi Steven,

    Ik sluit me aan bij de schrijvers hierboven. Ik ben het met je eens dat er veel regels zijn en zeker in het proces voordat ik mijn startersperiode in ging heb ik veel aandacht besteed aan het “overtuigen van het UWV” met een valide business plan etc. Echter dit was meer mijn eigen angst (‘keuren ze het wel goed’?!?), dan dat het UWV niet meewerkend was. Tot mijn verbazing werd mij geadviseerd:
    – ga nog niet je 6 maanden startersperiode in, maar gebruik nog even de onderzoeksperiode van 6 weken om zo een hogere uitkering te behouden, je kan in die tijd al wel je plan tot uitvoer brengen. Daarna heb je nog precies 6 maanden WW over waardoor je maximaal gebruik maakt van het vangnet…
    – Begeleider was erg enthousiast over het plan en zag het wel zitten. Gesprek leuk afgesloten over welke series er op netflix waren 🙂
    – ook werd er creatief meegedacht over hoe mijn nieuwe business plan werd gehonoreerd, aangezien ik ook al een KvK inschrijving had.
    – later in het proces nog heel geïnteresseerd 2 a 3 mails ontvangen over hoe het ging en op het einde van mijn 6 maanden startperiode (geen urenaftrek, maar 70% van m’n WW uitkering) werd mij veel succes gewenst met m’n verdere plannen.

    En ja ben het met je eens dat het UWV een grote organisatie is en dus niet alle regeltjes voor iedereen opgaan. Ikzelf moest een training solliciteren verplicht volgen terwijl ik zelf dit soort trainingen weleens heb gegeven en het digitaal invullen van een CV was nou inderdaad niet inspirerend. Dat gezegd hebbende ben ik blij met de begeleiding vanuit het UWV rondom mijn start en had ik de stap niet aangedurfd zonder dat financiële vangnet en nu heb ik dus wel m’n eigen online business en woon & werk ik waar ik wil!