Help, ik heb geen energie

Je hebt een burn-out en je kunt niet zoveel meer behalve op de bank zitten, hangen op een stoel. Soms lig je na het ontbijt alweer in je bed. Je hebt het concentratievermogen van een tweejarige, je kan weinig onthouden en er is niet meer zoveel leuk. Je hebt nul energie en het maalt maar in je hoofd: hoe kom ik hier weer uit? Waar moet ik beginnen!? Alles wat je tot nu toe geprobeerd hebt, helpt even een klein beetje. Waarna je instort en je niets anders lijkt te kunnen doen dan op je bed ploffen: je hebt kennelijk teveel gedaan. Terug bij af. Whaaaaa, help! Hoe word ik weer ‘normaal‘? Mijn (Diana) eigen situatie is niet zo erg als ik hierboven beschrijf (ik heb geen burn out), maar ik herken het oververmoeide gevoel en wil graag met jullie delen hoe je weer terugkomt bij energie hebben.

Dat puur en alleen slapen bij het herstel van een burn-out niet genoeg is, dat geldt eigenlijk altijd als je in een langdurige situatie zit waarin je weinig energie hebt. Het wegnemen van de belangrijkste stressfactor is één. Minstens net zo belangrijk is het dat je je bewust wordt van de belemmerende overtuiging die ervoor zorgde dat je überhaupt zo lang hebt rondgelopen in die stress situatie. Het loslaten van die overtuiging gaat ervoor zorgen dat je keuzes maakt die wel goed voor je zijn. Dan komt het zetten van een nieuwe stip aan de horizon in beeld, een concrete datum hebben voor een bepaald doel. Dat gaat je weer een eerste sprankje energie geven. En dat is vaak al genoeg om jezelf ook fysiek weer in beweging te krijgen. Wat ik graag wil delen, is eigelijk een manier om je ‘energielek‘ te dichten als het ware. Beetje een gek woord wellicht, maar hoe zorg je ervoor dat je weer zin hebt in de dag, dat je weer energiek de dag doorkomt? Ik deel graag mijn eigen ervaringen en inzichten in dit proces met je en hoop dat je er iets aan hebt!

De belangrijkste stress-factor wegnemen
Soms wordt een situatie van weinig energie en veel stress veroorzaakt door een interpersoonlijke situatie op het werk, soms door de verwachtingen die je jezelf oplegt in je werk. Soms komt het door een puur chronisch slaapgebrek (zoals bij mij). Feit blijft dat stap nummer 1 is om die belangrijkste stress factor weg te nemen. Voor mij was dat het stoppen van chronisch slaapgebrek. Sinds een week slaap ik weer complete nachten sinds ik drie jaar geleden kinderen kreeg. Sinds een week geef ik geen borstvoeding meer aan de jongste (16 maanden). En dus slaap ik van 21.00 tot 05.30 als onze oudste wakker wordt. Het lijkt wel of met het slapen, alle vermoeidheid er in één keer uit komt. Ik lig vaak, tegelijk met het ochtendslaapje van Vesper, om 10.00 ‘s ochtends weer in mijn bed. De rest van de dag voel ik me zo lam, dat de beschrijving die ik hierboven in de introductie geef, aardig in de richting komt. Als ik nog langer was doorgelopen met dit chronisch slaapgebrek, is het niet ondenkbaar dat ik daardoor overspannen zou raken, té lange tijd onder teveel stress sta en uiteindelijk opgebrand zou raken. Belangrijk dus om op tijd een andere keuze te maken! Als deze situatie voor mij geldt, als ouder van twee jonge kinderen met een eigen bedrijf, dan moeten er nog ongelofelijk veel meer mensen zijn die op dat randje balanceren. We maken allemaal keuzes in ons leven en soms brengen die keuzes ons op een punt dat de druk op onze schouders te lange tijd duurt en teveel oploopt. We kunnen dan als het ware niet meer genoeg ontspannen en weer opnieuw opladen. Als je dit leest en je hierin herkent, of je nu wel of niet overspannen of opgebrand bent, weet je dat je soms verlangt naar weer ‘normaal‘ worden. Terug naar je bekende ‘normale‘ ik voordat je zo moe werd. Maar hoe doe je dat dan?

Word je bewust van je belemmerende overtuiging
Je zou kunnen zeggen dat in mijn situatie de oplossing niet zo moeilijk is: gewoon stoppen met borstvoeding, baby op een andere kamer en oordoppen in zodat ik weer kan slapen. Rationeel gezien weet ik dat ook heus wel. Maar waarom doe ik het dan niet? Zo’n vraag stel jij je misschien ook wel: je weet heus wel dat je moet stoppen met dit werk, maar waarom doe je het dan niet? Of waarom heb je er zo lang mee gewacht? Ook bij jou is de kans groot dat je belemmerd wordt door een overtuiging, net als ik:

 

ik moet eerst voor een ander zorgen voordat ik voor mezelf kan zorgen‘.

 

Ik voelde het als mijn belangrijkste taak in het leven om eerst voor mijn kinderen te zorgen, en dan voor nog wat andere mensen voordat ik eens voor mezelf zorgde of een keuze maakte die iets opleverde dat puur voor mezelf was. Rationeel weet ik dat dat helemaal niet nodig is. Rationeel weet ik dat ik eerst voor mezelf moet zorgen voordat ik voor een ander kan zorgen. Tuurlijk, met mijn verstand wéét ik het ook wel. Zo’n overtuiging is vaak al heel lang aanwezig en stamt uit een patroon wat altijd goed heeft gevoeld om erin te zitten, je ‘comfort-zone’ als het ware. Zorgen voor een ander is mijn comfort-zone en als ik maar even de kans krijg, spring ik daarin. Als ik daaraan blijf vasthouden terwijl de overtuiging alláng losgelaten had moeten worden, gaat het me beperken. Dan wordt de gevangenis van je eigen ideaal. Zorgen voor anderen was mijn ideaal. Het is mij met de paplepel ingegoten. Toen ik vijf jaar oud was werden mijn tweelingbroers geboren als nummer drie en vier in het gezin. Ik mocht veel helpen en kon al vroeg voor mezelf zorgen. Dat zorgen werd onderdeel van mijn jonge kinderjaren. Ik heb dat nooit gevoeld als een last, maar juist als iets moois. Op school werd steevast door mijn leraren op mijn rapport geschreven ‘is behulpzaam‘, en ‘is zorgzaam‘. Zo zijn werd onderdeel van mij. Het werd een patroon wat ik vaak herhaalde, later in mijn liefdes relaties en nu bij mijn kinderen. En ik heb me er té lang aan vastgehouden, toen deze waarde me allang niet meer diende eigenlijk. Toen ik tot dit inzicht kwam tijdens ons afgelopen business bootcamp (waar ik zelf meedeed met de sessie ‘belemmerende overtuigingen‘), zei één van de deelneemsters: ‘dat deed mijn moeder ook altijd en dat vond ik altijd zó irritant dat ik mezelf heb beloofd nooit zo te worden‘. De tweede deelneemster zei: ‘weet je wel dat je met dit gedrag eigenlijk tegen je kinderen zegt dat het ok is om niet eerst voor jezelf te zorgen maar altijd eerst voor een ander?‘ En toen werd ik ineens met mijn neus op de werkelijkheid gedrukt, met het perspectief van een ander en realiseerde ik me dat het tijd was om deze overtuiging te laten gaan. Ik had het gevoeld en het was doorgedrongen. Ik was klaar om een andere keuze te maken. Die voor mezelf.

En zo is het gebrek aan energie vaak terug te leiden naar keuzes die je gemaakt hebt. En die keuzes heb je gemaakt omdat je handelde volgens een bepaalde overtuiging. En als die overtuiging beperkend werkt, is het tijd om die los te laten en vrij baan te maken voor dingen die je energie weer opbouwen.

Loslaten en een stip aan de horizon zetten
We need to be reminded more than we need to be instructed‘. Een zinnetje dat Steven regelmatig onder mijn neus drukt: we weten het allemaal wel, en toch als ik even niet oplet, verval ik weer in het patroon dat bij mijn oude overtuiging hoort. Ik vergeet als het ware mijn voornemen weer want het gedrag is zo normaal voor mij. En dus volg ik Stevens advies op: ik herinner mezelf eraan en dat kun jij ook doen. Hang iets op wat je weer bewust maakt van de beperkende overtuiging die je los wilt laten. Hang het op een plek waar je het vaak ziet. Op de koelkast, aan je binnenspiegel, als achtergrond op je telefoon. Ik heb een foto van mezelf op een yoga mat op de achtergrond van mijn telefoon gezet. Iedere keer als ik ernaar kijk, spreek ik de intentie uit: ik zorg voor mezelf, ik neem de tijd voor mezelf. Ik heb gemerkt, dat werkt! Het maakt me telkens weer bewust, meerdere keren per dag als ik mijn telefoon pak. Het stelt me in staat de oude overtuiging los te laten. Dan denk ik: ik ga vanmiddag naar de yoga! Deze intentie heeft ook gelijk een heel praktisch effect want bij het plannen van onze komende maanden in Nederland, ben ik een week niet beschikbaar om trainingen te geven in de me-time week. Dat is mijn stip aan de horizon: een paar dagen me-time waarin ik kan doen wat ik wil en waar anderen meehelpen om voor mijn kinderen zorgen. Wat ik dan ga doen, dat maakt niet zoveel uit. Dat krijgt wel een passende vorm. Maar de stip op de horizon is er en dat geeft enorm veel energie!

Uitrusten, opladen en bewegen
Wat ik aan het begin van de post ook al zei: met slapen alleen kom je er niet om je weer energieker te voelen. In mijn geval is niet-slapen een hele belangrijke stressfactor die ik weggenomen heb, maar het komt mijn herstel van chronisch slaaptekort niet ten goede als ik alleen maar slaap. Gek genoeg. Het is vooral zoeken naar momenten die me weer opladen en die te verweven in de ‘gewone’ dagroutine. Dus als ik een Skype gesprek heb, ga ik lekker bij de zee zitten. Het mooie uitzicht en het leuke gesprek laadt me op. Ik vraag aan Steven of hij de kinderen een keer opvangt om 05.30. Dan duik ik na de ochtendvoeding van Vesper mijn bed weer in en loop ik naar de bakker om 08.30 voor een lekker kopje koffie. Steven heeft dan ook Vesper bij zich als hij Isa naar school brengt en dat geeft mij nog meer ‘me-time’. We spreken af wanneer ik naar de yoga ga in de ochtenden en wanneer Steven naar de sportschool gaat. Op die manier passen we op de kinderen voor elkaar. Daarnaast maken we veel dingen leuk met de kinderen en als gezin. Alles wordt een uitstapje: naar het strand, naar de apen kijken, naar het dorp op de fiets, frietjes eten en spelen in de baai, naar het zwembad, boodschappen doen. Dat laadt ontzettend op! En tenslotte voegt de fysieke inspanning zich er dan bij: ik ga op de fiets Isa ophalen van of wegbrengen naar school. 5 kilometer heen en 5 kilometer terug. Soms in de gillende hitte, soms in de miezerregen. Als ik haar wegbreng, ben ik net wakker, als ik haar ophaal, ben ik ook net wakker van het ochtendslaapje: kortom fit genoeg om de inspanning te doen.

Belastbaarheid en voelen
Er is niks mis met nee zeggen: ‘dat doe ik nu even niet‘, puur en alleen omdat het niet goed voelt. Het is het enige waar je nu nog op kunt varen: jouw gevoel zegt je prima wat je wel aankan en niet aankan. Wat je wel en niet kunt geven. Luister er dan ook vooral naar! In mijn eigen geval heb ik een week lang even geen Skype gesprekken ingepland overdag. Ik voelde me niet goed genoeg en kon er niet zijn voor mensen die bij ons een traject volgen. Steven kan dat dan gelukkig overnemen en ik zet mijn voornemen voorop en zorg voor mezelf. Minstens net zo belangrijk is het opzoeken van fysieke inspanning  die bij je belastbaarheid past en houd de activiteit kort. Plan geen dingen meer na je fysieke inspanning, maar nodig jezelf uit om te ontspannen daarna. Voor mij begon dat met een simpele korte wandeling langs de zee op een moment dat ik anders op de bank zou liggen. Daarna een keer mee op de fiets met Steven en Vesper als hij Isa ging halen. De eerste paar keren was de koek daarna volledig op en ging ik mee slapen met Isa’s dutje. Bizar genoeg sliep ik 9 uur ‘s nachts en twee keer overdag ruim 1,5 uur per keer! Dat hoort bij het herstel proces en ik laat mijn lichaam leiden: als ik voel dat ik moet slapen, ga ik slapen en val dan ook als een blok in slaap. Terug naar voelen wat er is, is een ongelofelijk grote stap!

Herstellen van chronisch slaapgebrek, van een overspanning of van opgebrand zijn, is en blijft iets lichamelijks. Vaker wel dan niet heeft het iets te maken met uitgeputte bijnieren. En hoe meer je je herstel als iets lichamelijks kan zien en hoe meer je snapt wat je even wel en niet meer van jezelf kan en moet verwachten, hoe eerder je lichaam in herstelmodus zal komen. Hoe meer je weer zult gaan voelen. En dat is waar het uiteindelijk allemaal om draait: we willen ons goed voelen, lekker in ons vel, met het gevoel dat we aankunnen wat er op ons pad komt. Dat het geen ‘nog even volhouden’ hoeft te zijn, of ‘gewoon hard blijven werken dan kom je er wel’ of ‘eerst zorgen voor een ander voordat ik voor mezelf kan zorgen‘ of wat voor overtuiging je er misschien ook op nahoudt die je herstel en de juiste keuzes belemmert.

Herken je jezelf in wat ik schrijf en wil je met deze dingen aan de slag in je eigen herstelproces? Laten we er dan eens over sparren. Je mag vrijblijvend een halfuurtje in mijn agenda inplannen via deze link, want ik weet hoe belangrijk het is om je proces met iemand te kunnen delen en af en toe op iemand te kunnen leunen die al redelijk wat mensen de weg terug heeft zien vinden naar werk op hun eigen voorwaarden na een burn-out. Is dat nog even een stap te ver voor je gevoel? Kijk dan eens naar het blog wat Steven eerder schreef over het effect van een belemmerende overtuiging. Als je eerst zelf aan de slag wilt met het bewust worden van je overtuigingen die je belemmeren, lees dan zeker dit artikel voor een mooie oefening.

Meer van deze blogs, boekentips en inspirerende video's af en toe in je inbox?Schrijf je dan in:) We gebruiken geen social media (meer) en houden niet van SPAM!
Diana Vermeij
[email protected]

Diana realiseerde zich tijdens haar corporate baan dat ze wel heel veel tijd en energie inruilde voor (veel) geld en dat dat haar niet echt gelukkiger maakte. Ze nam ontslag en begon voor zichzelf. Samen met Steven vertrok ze in 2011 uit Nederland en ze werkt nu vanuit Centraal Amerika als lifestyle coach en website ontwikkelaar.